Эдийн засгийг тогтворжуулан улмаар тогтвортой хөгжүүлэх асуудалд: цөөн санаа

Эдийн засгийг тогтворжуулан улмаар тогтвортой хөгжүүлэх асуудалд: цөөн санаа

Ойрын зорилт

Эдийн засгийн үндсэн тэнцвэрийг бүрдүүлэн, тогтвортой өсөлтийг хангах.

  1. Макро тогтвортой байдал эдийн засгийн өсөлтийн хөрс болно.
    1. валютын ханш, хэрэглээний зах зээлийг тэнцвэржүүлэн зохистой хүлээлт үүсгэх
      1. капитал зугтахаас сэргийлсэн цогц арга хэмжээ нэн даруй авах
      2. гадаад худалдааг төгрөгөөр хийх бололцоо бүрдүүлэх: своп
    2. дотоод зах зээлээ хамгаалах зохих хэмжээний протекционизм хэрэгжүүлэх,
    3. хөдөлмөрийн зах зээлээ ориентир болгон шийдвэр гаргах
      1. Хэрэглээний болон ипотекийн зээлийн хүүг бууруулах: алслагдсан орон нутагт ипотекийн зээлийг хүүхдийн тоотой уялдуулах
      2. хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тууштай нэмэх: ажиллах хүчнийг чанарт анхаарал хандуулах
      3. хүнсний ногоо тарихад газар олгох
    4. мөнгөний болон сангийн бодлогын уялдааг хангах механизм бүрдүүлэх: магадгүй макро болон хөгжлийн асуудал хариуцсан тэргүүн шадар сайдтай болох
    5. дампуурлын тухай хуулийг бүрэн ашиглах,
    6. Төсвөөс санхүүждэг паразит шинжтэй аж ахуйн нэгжийн бизнесийг халах: ялангуяа нийгмийн халамжийн салбарт.

2. Хөгжлийг түрэх институт үүсгэх бэхжүүлэх

  • өмчийн эрхийг хамгаалах, хэлцлийг хүчээр хангах маш тодорхой эрх зүйн орчин нэн яаралтай бүрдүүлэх: ажил хийлгээд мөнгийг нь өгдөггүй байж огт таарахгүй
  • татварын багц хуулийг батлан мөрдөх
    • ЭША, судалгааг татвараас чөлөөлөх
  • төслийн санхүүжилтийг өргөн нэвтрүүлэх: салбарын бодлого нь урт хугацааны хөнгөлттөй зээл, төслөөр дамжин хэрэгжих
  • санхүүгийн зах зээлийг либералчлах, татварын онцгой нөхцөл бүрдүүлэх: merger, acquisition дэмжих
  • Нийгэмд эв эе толерант уур амьсгал бүрдүүлэх
  • төр засаг хариуцлагаа, үйл ажиллагааны алдаа дутагдлаа хувийн сектор бусдад тохохоос шийдвэртэй татгалзах, бүрэн халах: ямар нэгэн шатандаа аль нэгэн дарга шийдвэр гаргасан л байгаа
  • хөдөлмөрийн харилцааг шинэ шатанд гаргах: үр ашиг шударга зарчимч байдал: ер нь бол хулгаач нар төрийн ордон, яам тамгийн газар биш шоронд суух ёстой.
  • оюун өмчийн чиглэлд сэнхрүүлэх гэгээрүүлэх чиглэлийн ажлыг системтэй явуулах
  • сайд дарга нарыг томилохдоо: салбарын онцлог гэж байдаг гэдгийг анхаарах жишээ нь, бөөний худалдаа жижиглэнгээс өөр, малын туувар үр тариа тарихаас өөр гэх мэтчилэн анхаарах

Ер нь бол Эдийн засаг нам дамжсан олигарх, номенклатурын хяналтад бүрэн шилжсэн дээ. Нийгмийн үнэлэмж эрс доройтож бараг ёроолдоо хүрсэн дээ.

САЙН АНДЫН АЙЛЧЛАЛ

MPA PHOTO-0701

Оросын Холбооны Улсын Гадаад хэргийн сайд Сергей Викторович Лавров саяхан Монголд айлчлав. Айлчлалын албан ёсны мэдээ, бас бус асуудлыг давталгүйгээр хувийн санал бодлоо хуваалцая.

Дэлхий дахины улс төр, олон улсын харилцаанд нэр хүндтэй ийм хүн Монголд айлчилж ирсэн нь чухал үйл явдал. Сергей Лавров бол 2004 оноос Оросын дипломат албыг толгойлж, Ерөнхийлөгч В.Путиний гадаад бодлогыг тодорхойлон хэрэгжүүлж ирсэн туршлагатай стратегич хүн юм.

Шинэ хүйтэн дайны үнэр ханхалж, ОХУ-ын эсрэг эдийн засгийн хориг арга хэмжээ аваад байгаа энэ хүнд үед Сергей Лавров өнөөгийн олон улсын харилцаа олон туйлт тогтолцоо руу шилжиж байгаа бодит байдлыг дэлхий даяар хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө бусдад таалагдсан ч, эс таалагдсан ч идэвхтэй, тууштай ажиллаж байгааг нь үнэлэх хэрэгтэй. Үнэндээ ОХУ-гүйгээр олон улсын тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэх боломжгүй гэдгийг бүгд хүлээн зөвшөөрдөг.

Сергей Лавров Монголд ирэхдээ хуучин сайн найзындаа ирж байгаа гэж бодож ирсэн байдал ажиглагдсан. Тэрбээр Москвад сурч байхаасаа эхлээд олон жил монголчуудтай нөхөрлөж ирсэн нь ойлгомжтой. Угаасаа ч монгол, орос хоёр бие биенийгээ сайн ойлгож чаддаг төрөлхийн онцлог зан чанартай гэж би хувьдаа боддог.

1990-ээд онд ЗХУ задарч, Оросын Холбооны Улс шинэ нөхцөл байдалд дасч зохицох гэж дотогшоогоо илүү анхаарч байсан үед бид барууны орнуудын дэмжлэгт тулгуурлан хөгжиж ирсэн нь үнэн. Барууны тусламж дэмжлэг манай хөгжил дэвшилд чухал үүрэгтэй хэдий боловч бид хоёр хөршгүйгээр урагшлах боломжгүй.

Хоёр хөрш болон «гуравдагч хөрш»-ийн бодлогыг хооронд нь маш нарийн тэнцвэртэй баримталж ажиллах нь манай гадаад бодлогын тулгын чулуу мөн юм. Тийм ч учраас ОХУ-тай зовлон жаргалаа илэн далангүй, харилцан ярилцаж ажиллавал биднийг ойлгохгүй гэх зүйлгүй. ОХУ, эсвэл БНХАУ Монголд өөрийн бодлоо тулган хүлээлгэх гээд байна гэж хардах үндэсгүй. Тэд саналаа хэлж, бид боломжгүйгээ хэлж болно. Олон улсын харилцааны хэм хэмжээ тийм юм.

Гагцхүү яах гээд байгаа нь мэдэгдэхгүй тойрч давхиад байх биш, шулуухан яриад явчихвал биднийг ойлгоно. Харин нэгэнт ам гарсан бол заавал хэлсэндээ байх явдал чухал.

Орос нөхөд бол «за гэвэл ёогүй» байдаг ард түмэн. Бид бас тийм байж харилцан итгэлцэл олж авна. Сергей Лавровын айлчлал манай хоёр орны харилцан ойлголцлыг нэмэгдүүлэх зорилготой байсан шиг санагдлаа. Орос нөхдөө ойлгож мэдрэхэд дахин суралцах шаардлага бидэнд ч бас байх шиг байна.

УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал

2016.04.22

The 2015 Natural Resource Governance Institute Conference

Байгалийн баялаг, уул уурхай, түүний удирдлага менежментийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг Дэлхийн тэргүүлэх олон улсын байгууллагуудын нэг болох “Байгалийн Баялгийн Удирдлагын Институт” /Natural Resource Governance Institute/-ээс жил бүр зохион байгуулдаг “The 2015 Natural Resource Governance Institute Conference”-ын салбар “Strategies for Managing Shrinking Resource Revenue” сэдэвт хуралдаанд оролцлоо.

http://www.resourcegovernance.org/news/2015-natural-resource-governance-institute-conference-25-and-26-june-university-oxford

2-р сарын мэдээ таламжгүй л гарч байна.

Цагаан сараар идэвхжиж бага ч гэсэн сэргэдэг үзүүлэлт байдаггүй шүү. Экспорт 472 оос $281 сая болтол буурав. Нүүрс зэсийн экспортын хэмжээ навс уналаа харин төмрийн хүдэр нэмэгдсэн байна. Эдгээрээс орох орлого буурах нь ойлгомжтой.

Санхүүгийн үзүүлэлтүүд санаа зовоосон хэвээр: валютын нөөц ширгэсэн хэвээр бараг сар болгон сөрөг “рекорд” тогтоодог болов. Ядаж байхад Хаан Ресурсын $100 сая-ын торгуул нэмэгдэв.

Нийт зээлийн хэмжээ өнгөрсөн оны 10 сартай харьцуулахад 5 хувиар буурав. Баярлах үзүүлэлт биш. Чанаргүй зээлийн хэмжээ тасралтгүй нэмэгдсээр байгаа нийт зээлийнхээ 5.5% болов. Найдваргүй зээлийн хэмжээ 1-р сард 317 млрд байсан бол 397 млрд болон 25 хувиар өссөн байх юм. Бараг нийт зээлийн 3 хувь.