Хэлсэн Үг

Ардчилсан намаас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид
нэр дэвших эрхийн төлөө намын дотоод сонгуульд нэрээ
дэвшүүлсэн Ринчиннямын АМАРЖАРГАЛ-ын хэлсэн үг


Улаанбаатар 2017-05-02

Ардчилсан намын гишүүд, дэмжигчид ээ,
Ринчиннямын Амаржаргал миний бие, өөрийн итгэл үнэмшил, ардчилсан намын гишүүд дэмжигчдийнхээ захиас даалгавараар АН-аас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид дэвших эрхийн төлөө намын дотоод сонгуульд өрсөлдөх болсоноо албан ёсоор зарлаж байна.

Би Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр дөрвөн удаа сонгогдож, Монгол Улсын Гадаад Хэргийн сайд, Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилогдон ажиллаж байсан нь АН – аас надад хүлээлэгсэн өндөр итгэл, үзэл санаандаа үнэнч АН-ын мянга мянган гишүүдийн маань нөр их зүтгэлийн үр дүн гэж үздэг.

Тийм ч учраас миний бие төрийн үйл хэрэгт чин сэтгэлээр зүтгэж, журмын нөхөд, ард түмнийхээ өмнө хүлээсэн үүргээ нэр төртэйгээр чандлан биелүүлж, Монгол Улсаа хөгжүүлэхийн төлөө бүхий л бололцоогоо дайчлан, эгэл жирийн журмын нөхөр Таны нүүрийг улалзуулалгүй ажиллаж ирсэн.

Миний ардчилсан үзэл баримтлал, түүний үнэт зүйлсийг сахин хадгалах, төрийн хар хүний байр суурийг сахих, шударга, зарчимтай улс төрийг тогтоох гэсэн чармайлтыг журмын олон нөхөд төдийгүй жирийн иргэд, сөрөг хүчний улс төрчид хүртэл мэднэ.

Журмын нөхөд өө,
Монголд үүссэн хямралт нөхцөл байдал нь олон учир шалтгаантай хэдий ч нэг зүйлийг онцломоор байна. Монголд байгаа намуудын учир утгагүй тэмцэл сөргөлдөөн хариуцлагагүй улс төр эцсийн эцэс муу муухай бүхний үүр уурхай болж байна. Тухайлбал, хариуцлагагүй улс төрөөс болж,

– Эрх ашгийн эрэмбэ алдагдаж, улсынхаа жинхэнэ эзэн болсон ард түмний эрх хязгаарлагдаж байна.

– Улс орон нам даган хагарч, монгол хүн улс төрийн сонголтынхоо төлөө хохирч байна.

– Шударга ёсны үнэ цэнэ, үнэт зүйл алга болж мартагдахад хүрч байна.

– Баялгийн тэгш хуваарилалт алдагдаж баян хоосны ялгаа нэмэгдэж байна.

– Эдийн засгийн боломжоо алдаж, Гадаад хөрөнгө оруулалт бүдгэрч эх орноо хямралын давцанд зогсоож ард түмнээ туйлдуулж байна.

– Иргэдийн итгэл гундаж, хүн болгон улс төрөөс залхаж, үзэн ядалт ихсэж байна.

– Монгол Улс эрх ямба, эд мөнгөний шуналд автсан улс төр, эдийн засгийн бүлэглэлийн гарт орох аюул нүүрлэж байна.

Энэ бүхэн монгол хүн бүрийн сэтгэлийг эмзэглүүлж байна. Энэ бол миний АН-аас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид дэвших эрхийн төлөө намын дотоод сонгуульд өрсөлдөх шийдлийн үндэс болж байгаа юм.

Монгол улс хараат бус, хүчирхэг эдийн засагтай, дэлхийн хөгжингүй орны тоонд багтах бүрэн боломж бий гэдэгт би итгэдэг. Учир нь бидэнд эцэг өвгөдийн минь өвөлж үлдээсэн бусдын хүсээд ч олж чадахгүй байгалийн асар их нөөц баялаг бүхий бүрэн эрхт тусгаар тогтносон эх орон, эрх чөлөөтэй хөдөлмөрч ард түмэн минь байна.

Хамгийн гол нь монголчууд бидэнд зангидсан гар мэт эв нэгдэл, эрч хүч, монголын төрд чиглэсэн цэгцтэй бодлого, шударга ёс, чанд хатуу хяналтын тогтолцоо дутагдаж байна.

Эв нэгдэл гэдгийг би өөрийнхөө болон бусдын өмнө үүрэг хариуцлагаа хүлээх чадвар гэж ойлгодог. Хариуцлага нэхсэн асуулт бүхэнд хууль журам, шударга ёс, эв нэгдэл шаардсан асуулт бүхэнд эх оронч манлайлал, иргэдээ дээдэлсэн монгол ухаан үгүйлэгдэж байна.

Миний бие Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид Ардчилсан намаас нэр дэвших эрх авсан тохиолдолд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хувьд хэрэгжүүлэх хөтөлбөрөө ард түмэндээ танилцуулж, улс төрийн өрсөлдөгч хүчний нэр дэвшигчидтэй зөвхөн бодлогоор өрсөлдөж амжилт гаргана гэдэгтээ итгэлтэй байна.

Би ард түмнийхээ эв нэгдлийг сахин хамгаалж, шударга ёс, хариуцлагын манаанд тангараг өргөсөн цэргийн ёсоор үнэнч зогсоно гэдгээ итгэл төгс илэрхийлж, намын журмын нөхөд Та бүхнийг миний төлөө саналаа өгөхийг уриалж байна.

Чиг хандлага, хүлээгдэж буй өөрчлөлт

Монгол орон улс төр, эдийн засгийн бүхий л талаараа шинэ бодит байдалтай тулгарч байна.

Арваад жилийн өмнөөс дэлхий дахинд эргэлтийн шинжтэй томоохон өөрчлөлтүүд гарч эхэлсэн нь өнөөдөр аль ч тивийн том жижиггүйулс орнуудад шууд мэдрэгдэх боллоо. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үр дүнд тогтсон геополитикийн тэнцвэрийг1989-1990 оны социалист систем, ЗХУ-ын задрал “сүйрэл” эвдсэн. Энэхүү задралыг өдөөсөн “өөрчлөн байгууллалтын” он цагаас тоолбол даруй 30 гаруй жил өнгөрчээ. Энэ эрин үеийг “глобалчлал” буюу ганц туйлт ертөнцийн үе гэж нийтлэгээр нэрлэж заншсан.

Эдүгээ глобалчлалын хямрал ил тод харагдаж байна. 2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямрал, түүнээс хойш сэхээгүй дэлхийн эдийн засгийн тогтворгүй байдал  уг хямралын шинж тэмдэг болсоор байна. Глобалчлалын үед хэт давамгайлах болсон санхүүгийн капиталын  даврал “хөөсрөл” хэт ашгийг бий болгож, баян хоосны ялгааг гааруулахаас гадна үзэл суртал, намын ялгаагүй “олигархи элит ангийг” төрүүлсэн. Бодит эдийн засгийг хэд дахин  нугалсан, баялгаар баталгаажаагүй “санхүүгийн бүтээгдэхүүнийг” асар ихээр “үйлдвэрлэсэн”  нь нэгэн үедээ инновац мэт байсан ч яваандаа зах зээл, ардчилалд үзүүлэх сөрөг үр дагавар нь түлхүү мэдэгдэх болсон.

Read more

Р.Амаржаргал АН-гүйгээр амар жаргаж, “Амаржаргалгүй” АН аврагчгүйгээр тулаанд орно

Тээр жил Ерөнхий сайд асан Ж.Наранцацралт агсан АН-ынхнаас торойтол сонгогдож билээ. Түүнд сүлд мод шиг чимэг хэрэггүй байв. Харин энэ удаад Ерөнхий сайд асан Р.Амаржаргалыг тойргоос нь түлхэн зайлуулав. Р.Амаржаргал гишүүний тухайд мөн л сурталчилгаагүйгээр хаанаас ч өрсөлдөж чадах, бие даан өрсөлдөөд ялалт байгуулж байсан хүндтэй эрхэм.
Хэдхэн хоногийн өмнө “Ах нь хандиваа цуглуулаад тойрогтоо өрсөлдөнө өө” гэж ярьж суусан түүнийг яагаад зайлуулах болов. АН-ынхан энэ удаад анхан шатанд итгэл хүлээлгэсэн олон нэр дэвшигчээсээ тойргийг нь дээрэмдлээ. Залуугаас Батын Батбаатар харамссандаа намаа орхилоо. Ахмадаас Р.Амаржаргал эрхбиш зангараг заагаад амаа жимийн сууна. Намаасаа гарах зэргийн шоу бол түүнд зохих хэлбэр биш л дээ. Гэхдээ түүнд баяр баясалтай сайхан байгаа гэж бодно уу.
Үгүй дээ, АН-ыг булшаа ухаж суугааг нь харамсан, хүрз шороо хаяснаас гар хумхиж амаа жимийн суусан нь арай дээр л гэж үзсэн хэрэг. Тиймээс “Миний оронд эмэгтэй нэр дэвшигч дэвшүүлээрэй” гээд холдохыг бодов. Намаа чимж чадах сүүлчийн арга нь тэр байсан биз.
Р.Амаржаргал гэдэг содон фигур 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 11-нд “УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлөгдөх өргөдөл”-өө УИХ-ын дарга З.Энхболдод гаргасан. Түүний өмнө ҮЗХ-ндоо намын дарга Н.Алтанхуягтаа уг хүсэлтээ гаргасан ч хүлээж аваагүй юм. Гэхдээ УИХ-ын дарга, АН-ын дарга З.Энхболд нь УИХ-ын сонгуулиар нэр дэвшигчээ тодруулах үед өнөөх өргөн барьсан бичгийнх нь хариуг ийнхүү гашуунаар өгнө гэж яаж мэдэх вэ дээ. Учир нь тухайн үед буюу 2013 оны арванхоёрдугаар сарын 12-нд УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар түүнийг УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлөх хүсэлтийг хэлэлцээд 65 гишүүнээс 34 гишүүн нь эсэргүүцсэн учир Р.Амаржаргал гишүүн бүрэн эрхийн хугацаагаа дуустал ажилласан юм.
Р.Амаржаргалыг М.Батчимэгээр сольж буй АН-ын дарга З.Энхболд тэр бүсгүйг Сү.Батболдын эсрэг өрсөлдүүлнэ гэдэг шийдвэрээрээ юу хожсон гээч. Орхон аймагт өрсөлдөх байсан тойргийг нь найз Д.Одхүүдээ авч өглөө. “Ерөнхийлөгчийн хүн”-д нэр дэвших боломж олголоо. Үүний цаана “MCS-ийн” фракцид тал заслаа. С.Баярцогт ч мөн адил. Түүнээс биш Таиваньд тагнуулын мэдээ өгдөг туслахтай гэх М.Батчимэгийн сөрөг “ололт”, Хятадын Монголын иргэний үнэмлэхтэй С.Баярцогт нарыг З.Энхболд л эсэргүүцээд дийлэхгүй байж гэнэ гэдэгт хэн ч итгэхгүй. Энэ ч яах вэ, З.Энхболдын асуудал. Харин Р.Амаржаргалын хувьд АН хамгийн үнэ цэнэтэй, Монголын аль ч тойрогт сурталчилгаагүй ялах хүчтэй лидерээ түлхэн унагалаа. Үүнийг “АН Р.Амаржаргалд хаягдлаа” гэж тодорхойлбол үнэнд ойртоно.
АН-ынхан УИХ-д нэр дэвшигчээ тодруулахын тулд хэдэн гишүүнээ урвуулж алдав, нэр дэвшүүлнэ гэж “хошгируулах” аргаараа хэдийг намдаа элсүүлж, заримыг нь мэхлэв. Энэ намд зарчим байсан уу. Дотоод ардчилал шалан дээр унаж дээгүүр нь намын дунд, дээд шатныхан алхаж гарч байхад хэн, хэн цус шүүртэл нь хөмхийгөө зуун тэсэв гэдгийг мэдрэх сөхөө энэ намын даргад байсангүй. Яасхийгээд “эхийг нь эцээхгүй, тугалыг нь тураахгүй” шиг дайсан цөөнтэйгөөр фракциудаа “тэжээх” вэ гэдгээс өөр ямар ч өнцгөөс харахыг хүссэнгүй.
Магадгүй, энэ бүхнээс тус намын дарга намаа ялуулах зорилго нь “тэргүүн зорилго” нь биш байсан болов уу гэж бодогдтол тийм муу сонголт хийлээ. Р.Амаржаргал, Сү.Батболд хоёрыг өрсөлдүүлэхэд хэн нь ялах вэ гэдэг саналаас өмнө, эерэг сөрөг талыг нь жагсаагаад бич гэсэн ч тухайн тойргийн сонгогчид амаргүй, тийм гоё өрсөлдөөн гарах байв. Гэтэл “Нэг ардчилал” хэмээн нэгддэг хэрнээ Х.Тэмүүжин гишүүнд хүртэл “нам дарамтлуулдаг” М.Батчимэгийг Ерөнхий сайд асан, Сү.Батболдын өмнө чулуудаж өгнө гэдэг нь “Аз чинь байвал ялаад гараад ир” гэсэн З.Энхболдоос Сү.Батболдод барьсан бэлэг биш гэж үү.
Өнөөдөр намын бодлого, зарчмаа хэлэлцээд нэр дэвшүүлэх асуудлыг намын дээд шатанд хэлэлцэх үеэр нэрээ татсан гишүүд нам, намд л бий. Харин Ардчилсан нам шиг сүйрч яваа, ялангуяа улс орноо эдийн засгийн хувьд сүйрүүлж, Р.Амаржаргалдаа зад зэмлүүлэх болсон намын хувьд Р.Амаржаргалыг “хөндлөнгөөс ажиглах” боломж олгоно гэдэг маш муу шийдэл. Тэгээд ч Р.Амаржаргал “Аль нэг нам гэлтгүй, зөв гэсэн хүнээ дэмжинэ” гэж цахим хуудсаар мэдэгдсэнийг намын дарга нь мэдсэн үү. Энэ мэдэгдэл юу илэрхийлж, ямар гээчийн “боловсон заналхийлэл” болж хувирахыг тооцоолсон болов уу. Улс орны нийтлэг эрх ашиг гэгчийг намын эрх ашгаас дор үзэж, намынхаа эрх ашгийг фракцийн эрх ашгаас доогуурт үзсэн намын дарга энэ удаад түүнээс тун дажгүй хэрнээ “зовиуртай” бэлэг хүлээж авна гэдэгт эргэлзэх юм алга.
Р.Амаржаргал АН-гүйгээр амар жаргаж, “Амаржаргалгүй” АН аврагчгүйгээр тулаанд орно. Нэгэнт Р.Амаржаргал сонгуулийн штабын дарга, сонгуулийн ерөнхий менежер биш, өөрийнхөө хэлснээр “зөв” гэж үзсэн хүнээ дэмжих эрх чөлөөтэй учраас АН-ыг аврах үүрэг хүлээгээгүй. Тэгэхээр бүдүүлгээр хэлэхэд баахан дур хүслээр дүүрэн залуус ямар ч хамгаалалтгүйгээр “харилцаа”-нд орох гэж байна. Хэн өвдөх, үхэх, бас ялж баярлуулахыг таашгүй.

“ӨНӨӨДӨР СОНИН”
2016.05.30-ны өдрийн, №126 (5819)
С.ОГТОРГУЙ

“Шударга Яръя” нэвтрүүлэг

2016 оны 5-р сарын 07-ны өдөр V Television-ийн “Шударга Яръя” нэвтрүүлэгт оролцсоныг хүлээн авч үзнэ үү.

#Politik нэвтрүүлэг

Улс төрийн шинжээч, сэтгүүлч Цогсүрэнгийн Ганболдын хөтлөн явуулж байгаа #Politik нэртэй зохиогчийн хөтөлбөрт оролцсоноо та бүхэнд хүргэж байна.