Хувь заяагаа өөрсдөө авч явдаг тогтолцоонд шилжихсэн

Эх сурвалж: Нийгмийн толь сонин, 2007.12.27 №306, 3007 [398,399]
Улс орны хөгжлийн талаар сэтгүүлч О.Сэлэнгэтэй хийсэн ярилцлага.

Манай улс нэг үеэ бодвол харьцангуй сайн хөгжиж байгаа боловч өрөөсгөл зүйл бас л ажиглагддаг. Үүнтэй та санал нийлэх үү?

Манай улс орны хөгжил урьд өмнөхөө бодвол ахиад байна л даа. Энэ чинь баярлууштай зүйл шүү дээ. Ололт байна. Тэр ололтоо олж харж чаддаг байх ёстой. Хэзээ бид өмнө нь ийм байлаа. Аль ч талыг аваад үзсэн. Улс төрийн салбар ч тэр, ард түмнийхээ эдэлж байгаа эрх чөлөөг үз. Урьд өмнө нь байгаагүй түвшинд хүрсэн. Тухайлбал, санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлдэг боллоо. Энэ эрхийнхээ дагуу хэлсэн ярьсан зүйл ямар нэгэн байдлаар төрийн шийдвэр гаргадаг институдэд хүрч, тусгалаа олдог боллоо. Тэгэхээр энэ бол ололт. Мөн эдийн засгийн салбарыг аваад үзвэл бас л ялгаа байхгүй, ард түмний аж амьдрал, ахуй байдал нүдэнд харагдахуйц хэмжээнд дээшилж байна. Нийгмийн салбарт мөн л их өөрчлөлт гарсан. Эрүүл мэнд, соёл урлаг гээд бүх л салбарыг аваад үзэхэд тэр шүү дээ. Кино урлаг ч хөгжиж байна. Биеийн тамир, спортын салбарт ч гэсэн нааштай өөрчлөлтүүд гарсан. Энэ бүхний үр дүнд онцолж хэлэх зүйл бол ард иргэдийн ухамсарт сэтгэлгээнд томоохон өөрчлөлт гарсан. Тэгэхээр 17 жилийн өмнөх ардчилсан хувьсгалын үр дүн өнөөдөр биелэлээ олж бас эхэлж байгаад сэтгэл жаахан өег байгаа юм. Үүнийгээ бас цөмөөрөө мэддэг, хардаг, үнэлж чаддаг баймаар юм шиг. Гэхдээ л болохгүй, бүтэхгүй зүйл их бий. Үүнийг бүгд мэдэж байгаа. Би саяхан Дэлхийн банкнаас гаргасан улс орны эдийн засгийн судалгааг үзлээ. Өнөөдөр үүнийг уншиж, үзсэн хүн олон байгаа байх. Дэлхийн гол гол улс орнуудыг эдийн засгийн хөгжлийн түвшингөөр нь хэн нь хаана явна вэ гэдгийг гаргаад ирсэн байгаа юм. Ингээд эдийн засгийн хэмжээгээр нь аваад үзвэл нэгдүгээрт АНУ орсон байна. 12.3 триллион ам.доллараар. Хоёрт Хятад байна. Энэ орныг аваад үзэхэд 5.3 триллион. Ингээд цаашаагаа Япон, Англи, Герман, Европын холбоо гээд яваад өгч байгаа юм. ОХУ гэхэд нэлээн хойгуур 1.6 триллион ам.долларын эдийн засагтай байх юм. Үүнээс Монгол чухам ямар байна вэ гээд харьцуулж үзлээ. Тэгэхээр бид чинь их амбицтай хүмүүс шүү дээ. Их том зүйлтэй харьцуулдаг, ойр зуурын юмыг нэг их авч хэлэлцдэггүй. Тиймдээ ч АНУ-тай харьцуулж үзлээ. Худалдан авах чадвар гэх үзүүлэлтийг харвал ДНБ манайхаас даруй 1847 дахин илүү байна. Хятад гэхэд 796, Орос 253, Англи 283, Вьетнам арай гайгүй 26 дахин илүү байх юм. Энэ бол манай өнөөгийн бодит байдал. Өсөөд өсөөд, хөгжөөд хөгжөөд л ийм л хэмжээнд байна. Тэгэхээр энэ тоонуудыг харж байхад ерөнхийдөө бидний өмнө ямар зорилт тулгамдаад байна. Ямар том том сорилтууд гарч ирж байна, юу юу шийдэх ёстой нь дэндүү тод харагдаж байна гэж би хувьдаа ойлгож байна.

Цааш нь уншихХувь заяагаа өөрсдөө авч явдаг тогтолцоонд шилжихсэн

Зүүн өмнөд Азийн бүс нутгийн хуралд оролцож байна.


Тайланд улсын Бангкок хотноо энэ сарын 11-ээс 13-ны өдрүүдэд “Нөхөн үржэхүйн эрүүл мэнд /НҮЭМ/-ийн эм, хэрэгслийн тогтвортой байдлыг хангах талаар ухуулга, нөлөөллийн ажлыг сайжруулах нь” сэдэвт бүс нутгийн хуралд УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал  оролцож байна.

НҮБ-ын Хүн Амын Сангаас зохион байгуулж буй тус хуралд Зүүн өмнөд Азийн 9 орны парламентын гишүүд, мэргэжлийн хүмүүс өөрийн орноо төлөөлөн оролцож байна. Манай орноос УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал, Эрүүл мэндийн яамны мэргэжилтэн Б.Цэвэлмаа нар хуралд оролцож байгаа бөгөөд энэ сарын 12-ны өдөр Р.Амаржаргал хуралд оролцогчдод хандан “Харилцаа холбооны арга хэрэгслээр дамжуулан НҮЭМ-ийн эм, хэрэгслийн тогтвортой хангамжийг сурталчилах нь” сэдэвт илтгэл тавина.

НҮЭМ-ийн аюулгүй, чанартай эм, хэрэгсэлийн талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх; Мянганы хөгжлийн зорилт болон эмэгтэйчүүдийн эрүүл мэндэд нөлөөлөх НҮЭМ-ийн эм, хэрэгслийн янз бүрийн элиментүүдийн талаарх харилцан ойлголтыг боловсронгуй болгох, НҮЭМ-ийн талаарх улс төрчдийн болон иргэдийн дэмжлэгийг бий болгохын тулд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлтэй хамтран ажиллах, түүнчлэн НҮЭМ-ийг бэхжүүлэх нөлөө бүхий төвүүдтэй нягт хамтран ажиллах, үр дүнтэй мэдээллийг бий болгох зэрэгт ухуулга, нөлөөллийн гүйцэтгэх чадамжийн талаар, НҮЭМ-ийн талаарх төрийн дэмжлэг болон иргэдийн ухамсар, мэдлэгийг дээшлүүлэхэд нөлөөлөхүйц хэрэгслийг ухуулга, нөлөөлөлд ашиглах; зэрэг асуудлуудыг хурлын хүрээнд ярилцана.

Монгол улсын Засгийн газар Эхийн эндэгдлийг бууруулах стратеги төлөвлөгөө, Нөхөн үржэхүйн эрүүл мэнд Үндэсний хөтөлбөр, Эрүүл мэндийн салбарын мастер төлөвлөгөө, НҮЭМ-ийн эм хэрэгслийн тогтвортой хангамж үндэсний стратеги зэрэг төсөл, хөтөлбөрүүдийг дэмжин, хэрэгжүүлж байна.

Сидней хотыг зорив

Азийн Хөлбөмбөгийн Холбоо нь жил бүр шилдэгүүдээ тодруулах ёслолын арга хэмжээг 1994 оноос хойш албан ёсоор тэмдэглэж ирсэн билээ.

МХБХ-ны Ерөнхийлөгч Р.Амаржаргал, МХБХ-ны ЕНБ Дарга Б.Ганболд болон бусад албаны хүмүүс, Монгол орноо тэр дундаа хөлбөмбөг сонирхогчидоо төлөөлөн, Азийн Хөлбөмбөгийн Холбооны 2007 оны ёслолын арга хэмжээнд оролцохоор энэ сарын 27-ны Мягмар гаригийн өдөр Австрали улсын сидней хотыг зорив.

Ази тивийн хөлбөмбөгийн шилдэгүүдээ шалгаруулах ёслолын арга хэмжээний хүрээнд, Азийн улс орнуудын хөлбөмбөгийн холбоод харилцан туршлага солилцох, хамтран ажиллах гэрээ хэлэлцээр хийх зэрэг ажил төрлийн уулзалт явагдах нөхцөл давхар бүрддэг байна.

Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон

Монгол Улсын Анхны Үндсэн хууль батлагдаж, Бүгд Найрамдах Улсаа тунхагласны ойг тохиолдуулан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч жил бүр зарлиг гарган, улс орны хөгжилд онцгой гавъяа байгуулсан хүмүүст “Төрийн шагнал”-ыг олгодог билээ .

Энэ жилийн арга хэмжээн хүрээнд Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр ард түмэн, төр нийгмийнхээ төлөө өндөр үр бүтээл, бодит ач холбогдолтой ажилладаг хэмээн УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалыг <<Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон>>–гоор шагнаж, цаашдын ажилд нь амжилт хүсэв. Арга хэмжээний дараа УИХ-ын дарга Д.Лүндээжанцан УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалыг хүлээн авч уулзан, баяр хүргэсэн юм.

Мөн Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр улс орны бүтээн байгуулалтад өндөр ололт амжилтыг нэвтрүүлсэн техник технологи, үйлдвэрлэлийн салбарынхан тэр дундаа олон талын зориулалт, ач холбогдол бүхий экологийн цэвэр түүхий эд, бүтээгдэхүүн “Хөөсөн перлитен элс үйлдвэрлэх арга технологи” боловсруулан үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж байгаа инженер, Баярс Констракшн ХХК-ын ерөнхий захирал Н.Баянсайхан, уул уурхайн үйлдвэрийн ажлын арга зүй, технологи, шинжлэх ухааны үндэслэлийг боловсронгуй болгож, АНФО шинэ (тэсрэх бодис) төрлийн бүтээгдэхүүн зохион бүтээж, үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн ШУТИС-ийн профессор Б.Лайхансүрэн, Монгол улсын шилдэг зохион бүтээгч, инженер Ж.Жаяъян болон бусад салбарын тэргүүлэгч хүмүүст “Төрийн шагнал” олгосон юм.

“Төрийн шагнал”-ын эздэд УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал баяр хүргэж, эрүүл энхийг хүсэхийн ялдамд цаашид их ололт амжилт гаргана гэдэгт итгэл төгс байгаагаа илээрхийлж байна.

2007 оны 11 дүгээр сарын 23-ны Баасан гариг