Монгол төрийн бодлогыг том компани, олигархи, мафиуд боловсруулж байна

-Сүүлийн үед та аль чигийн ном түлхүү харж байна вэ?

-Технологийн хөгжилтэй холбоотой номууд харж байна. Аж үйлдвэрийн дөрөвдүгээр хувьсгалтай холбоотой номнууд нэлээд уншиж байна. Орчин цагийн ардчиллын философийн шинж чанартай зүйлсийг судлах гэж оролдож сууна. Ирэх жил бид ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойг тэмдэглэнэ. Ууж идэх арга хэмжээнүүдээс гадна Монголын ардчиллын сүүлийн 30 жилийн түүхийг үнэлж дүгнэсэн, анализ хийсэн, хийж бүтээсэн маань дэлхийд өрнөж байгаа трэндүүдтэй хэр зэрэг уялдаж буйг харсан, алин дээр нь нэг зүгт, алин дээр нь гажиж явааг анзаарч судалмаар санагддаг юм. Орчин үед ардчиллын үнэ цэнэ, утга учир, агуулга хэлбэрийн тухай асуудал янз бүрээр яригдаад байна л даа. Дэлхий даяар сүүлийн арваад жил ардчилал унтарч, ширгэлээ гэж яригдаж байгаа. Тоталитар шинж чанартай зүйлс газар авч байна. Ялангуяа засаглалын түвшинд. Тэр чигийн асуудлуудыг судалж уншиж явна. Уг нь болдогсон бол ардчиллын 30 жилийн ойгоор  АН болон Монголын улс төрийн хүчнүүд, төрийн холбогдох байгууллагууд энэ чигээр судалгаа шинжилгээ хийж, эрдэм шинжилгээний хурал, хэлэлцүүлгүүд зохион байгуулвал сайнсан.

Цааш нь уншихМонгол төрийн бодлогыг том компани, олигархи, мафиуд боловсруулж байна

ТЭЦ4 ба зарим санаа

Р.Амаржаргал 2018-09-20

90 оноос хойш эрчим хүчний салбар, түүний аюулгүй байдлыг хангах чиглэлд чамлахааргүй ажил хийгдэж үр дүнд хүрсэн. Гэсэн хэдий ч асуудал байгаа нь, ялангуяа бодлогын чанартай шийдэл хоцорч байгааг саяхны ТЭЦ4 доголдол харуулав. Үүнд: 

  1. энэ салбар хувийн өмч, өрсөлдөөн бүхий зах зээлийн хэлбэрт бүрэн шилжиж чадаагүй, төрийн монополь, эрх хяналтад инерцээрээ явна
  2. энэ салбарт их хэмжээний хөрөнгө оруулалт татах боломжийг байнга алдаж байгаа бөгөөд хөрөнгө оруулалтын талаар бодлогын шийдвэр гаргах механизм бүрдсэнгүй
  3. хүчин чадлаа дорвитой нэмэгдүүлэхгүй байгаа нь дээрхтэй холбоотой
  4. үнийн механизм хагас дутуу үйлчилдэг бөгөөд татаастай явж байгаа
  5. эрчих хүчний татаасыг чинээлэг иргэд нь ахиу хүртээд орлого багатай хэсэг нь баячуудаа татааслаж байгаа гунигт дүр төрх
  6. эрчим хүчний үнэ ба бага орлоготой иргэдээ хамгаалах механизм байхгүй
  7. найдвартай байдал асуудал бөгөөд шийдэл нь орчин үеийн тоног төхөөрөмж, хүчин чадал. Эдгээр нь төрөл бүрийн ялангуяа хувийн хөрөнгө оруулалт шаардана
  8. эрчим хүчний системийн технологийн нэгдмэл байдлыг хангаж чадаагүй
  9. технологийн сүлжээг дижитал системд бүрэн шилжүүлэх. Дахиад л хөрөнгө оруулалт шаардана. Гэтэл хувийн хөрөнгө оруулалтыг хаагаад байдаг.
  10. ахуйн түвшинд эрчим хүч хуримтлуулах системийг бий болгох
  11. эрчим хүч нэгэн зэрэг хэрэглэгч үйлдвэрлэгч -prosumer –  өргөжих хандлагыг угтан шийдэл олох
  12. микро генераторуудыг дэмжих 
  13. дамжуулах, түгээх системийг технологийн шинэ трендэд бүрэн хамруулах
  14. түгээх системийн өрсөлдөөнийг дэмжих
  15. төслийн санхүүжилтийг өргөн ашиглах ( аль нэг улсын зээл, хөнгөлөлттэй зээл гм оронд)
  16. одоо байгаа хүчин чадлаа модернизац хийх, эрс нэмэгдүүлэх ( болж өгвөл хулгайлчихгүй) 
  17. сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт либералчлал хийх

Гол нь төрийн зүгээс төвлөрөл болон зах зээлийн зохистой хольцыг тогтоох.

“Жаргалмаагийн цаг” нэвтрүүлгийн зочноор оролцов

Бадарчийн Жаргалмаа: СЭЗИС-ийн удирдах зөвлөлийн дарга Р.Амаржаргал оролцож байна

Posted by Eagle News on Monday, 17 September 2018

Тэнэглэхийн тухай 5 дүрэм

Тэнэглэхийн тухай 5 дүрэм гэж байдаг.  1976 онд Бэркли дэхь Калифорнын их сургуулийн эдийн засгийн түүхийн профессор Карло М. Циполла томьёолсон байдаг.  Энэ хүн итали гаралтай бөгөөд 2000 онд өөд болсон юм. 

Түүнийхээр бол тэнэг хүмүүс их элбэг, маш иррационал, өөртөө нэг их хожоогүй мөртлөө бусдад гай тарьдаг ингэснээрээ нийгмийн нийт хожоог хумигдуулдаг.  Тэнэглэхийн эсрэг хамгаалалт байхгүй. Иймээс нийгэмд буй тэнэг бус-ууд нь тэнэгүүдээс илүү ихийг бүтээж байж л нийгэм оршино гэж тэрээр үзжээ. 

Ингээд тэнэглэхийн 5 дүрэм гэгч нь: 

  1. Эрүүл хүмүүс эргэн тойрондоо буй тэнэгүүдийн тоог зайлшгүй дутуу тооцдог. Учир нь хүний эрхэлж буй ажил боловсрол гм хараад арай тэнэг биш байх гэж боддог. 
  2. Тэнэг байх нь тухайн хүний ажил боловсрол гм огт хамааралгүй. Тэнэгүүд бол нийт хүн амд өгөгдсөн хувьсагч констант юм. Эр эм, хүйс, арьс өнгө, ажил мэргэжил, боловсрол, орлогоос үл хамааран тэдний тодорхой хувь нь тэнэг. Давос, НҮБ, УИХ-д гэсэн тэнэгүүд зөндөө байдаг. Яг хэд гэдгийг нь хэлэх аргагүй. Таах гэж оролдвол 1-р дүрмийг унш.
  3. Тэнэг хүн бусдад эсвэл хэсэг бүлэгт гай тарьдаг бөгөөд өөрөө хожиж буй юмгүй, заримдаа өөрийгөө бүүр хорлодог. Циполла үнийгээ тэнэглэхийн алтан дүрэм гэсэн.  

Эдгээрээс гадна 3 төрлийн дүр төрхийг заасан. Эдгээр нь: 

  • өөрөө бөгөөд өрөөлийг хожуулдаг ухаантан
  • өөрөө хожоод бусдыг хохироодог дээрэмчин
  • өөрийгөө хохироогоод бусдыг баяжуулдаг арчаагүй. 

Энэ бол та бидний дүр төрх. Бид заримдаа ухаантан, заримдаа дээрэмчин заримдаа арчаагүй байдаг. Харин тэнэг бол тэнэглэлдээ маш тууштай, тэнэглэхээс хэзээ ч хазайдаггүй. Тиймээс ийм хүмүүс тун аюултай. Тэдний тэнэгтээд байгаа учир шалтгааныг олох аргагүй. Жишээ нь, дээрэмчин бол өөрийнхөөрөө рационал үйл хөдлөлтэй, түүнийгээ дагадаг. Дээрэмчин өөртөө ашигтай байдлыг хайдаг. Өөрөө болон өрөөлийг хожуулах ухаан хүрэхгүй тул хэн нэгнийг хохироож өөрөө хожно. Муу муухай л хэрэг,  гэхдээ чи өөрөө рационал бол дээрэмчнийг уншиж болно. Өөрийгөө хамгаалах урьдчилан сэргийлэх бололцоотой. 

Тэнэг хүнтэй бол яах ч аргагүй. Тэнэг хүн бол ямар ч бодолгүй, төлөвлөгөөгүй,  ямар ч  хожоогүй, ямар ч үндэслэлгүй, хамгийн боломжгүй газар, цаг мөчид чамруу дайрна. Тэнэг хэзээ хаана яагаад яаж дайрахыг чи тааж мэдэхгүй. Тийм хүнтэй учирвал зугтах аргагүй тэр хүний “ташаалд” та үлдэнэ. Эндээс дараагийн дүрэм гарч ирнэ. 

4. Тэнэг хүн ямар их хор хохирол учруулах чадал, боломжтойг эрүүл хүн дутуу үнэлдэг. Тэнэг хүнтэй хаа нэг газар, хэзээ нэгэн цагт, ямар нэгэн нөхцөлд учрах нь ямар том алдаа болохыг дутуу үнэлдэг. Эрүүл хүн өөрсдөө тийм байдалд ордог.

5. Тэнэг хүн бол хүн гэдэг амьтан дотроос хамгийн аюултай. Тэнэг хүн дээрэмчнээс илүү аюултай. Тэдний эсрэг та юу ч хийж чадахгүй. Тэдний тарьсан гай гамшгаас болоод сүйрч буй нийгэм улс орон бишгүй байна.

Сөнөж буй нийгэмд тэнэг эрүүлүүдийн тоо оройлцоо, гэхдээ бас арчаагүй хүний эзлэх хувь өндөр. Мөн тэнэглэх янзтай дээрэмчид олон. Нэг иймэрхүү бүтэцтэй нийгэм бүрдэхээр улс орон тамын замаар орно гэж Циполла бичсэн байдаг. Тэнэгүүдээс тооны хувьд арай эрүүл нь илүү байж л, тэдний тарих гарз хохирлоос илүүг бүтээж байж л бид орших болно.