Amarjargal Foundation Blog

Францчууд хоногт бараг 9 цаг унтаж, хоол цайндаа 2 цаг гаргадаг гэнэ. Түүнчлэн чөлөөт цаг зугаа цэнгээ нь бусдаас илүү гэнэ ээ. Бас Францад орлогын ялгаа харьцангуй бага бөгөөд төрөлт нь европдоо л хамгийн өндөр болжээ. Энэ улсын үндэсний орлогын 1\3 нь нийгмийн халамжинд зориулагддаг бөгөөд өндөр хөгжилтөй гэх 24 улс орноос хүүхдэд зориулдаг зардлаараа 3 ордог гэнэ ээ. Эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт нь 84.4. Тиймээс ч өөрсдийг аз жаргалтай хүмүүс гэж тэд сэтгэл хангалуун байдаг бололтой.
Цааш нь унших »

Валютын сангийнхан нөгөө л юм аа ярьж шаардаж тулгаж байна. Инфляцийн аюулаас сэргийлэж төсвийн алдагдлаа багасгах хэрэгтэй гэж байна. Сангийн сайд төсвийн алдагдал нэмэгдсэнийг улс төрийн амлалтаар тайлбарлаж байна. Зөв л дөө: амьдралаас хийсвэрлэн онолдох түвшинд – зөв. Манай инфляцийн учир шалтгааныг тайлбарлахын тулд:

1. Инфляцийн бүтцийг маш нарийн судлах хэрэгтэй: суурь инфляци ба CPI, захиргааны чанартай өсөлт гм нэг бүрчлэн задлаж үзэх хэрэгтэй.
2. Мөнгөний нийлүүлэлтээс хамаарч инфляци чухам хэдэн хувь нэмэгдэж байгаа, бусад нь (миний тооцоогоор бараг 40 хувь) чухам юунаас болж байгааг сар сараар ядаж сүүлийн 5 жилээр гаргах ёстой.
3. Эрэлт талын инфляци гэж бий. Гэхдээ кейнс “effective demand” гэж тодотгож байсан. Өндөр хөгжилтөй орнуудад эл хүрээнд тайлбарлаж болно. Харин манай эрэлт нь хомсдолын эрэлт нь юм.
4. Сүүлийн 3 жил цалин тэтгэвэр нэмээгүй хэдий ч мөн хугацаанд хөдөлмөрийн бүтээмж өссөн.

Цааш нь унших »

УИХ-аар хэлэлцэж эхлээд байгаа төсвийн тодотголтой холбогдуулан Сангийн сайд С.Баярцогт: “Цаашдаа Засгийн газар цалинг нэмэхдээ олон нийтэд зарлахгүйгээр хийж байя гэсэн зарчим баримталж байна” гэжээ. Сюрприз. Нэг мэдэхэд цалин нэмэгдсэн баярт мэдээ угтах нь л дээ. Хамаагүй цочир баярлуулж болдоггүй л гэдэг юм билээ.  (http://politics.news.mn/content/9963.shtml)

Цалин нэмэх нь инфляцийг хөөрөгдөнө гэсэн ойлголт байдаг л даа. Үүнийг “cost-push” инфляци гэдэг. Цалингийн өсөлт зардалд шингээд бараа үйлчилгээний өртөг үнэ өснө, улмаар инфляци нэмэгдэнэ гэж үздэг. Гэхдээ эл утгаар сайд яриагүй бололтой.

Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай ярьж байсан бол өөр хэрэг. Тэгсэн ч гэсэн жишээ нь, төсвийн ажилтны (хэрвээ тэр цалингаасаа өөр орлогогүй бол ?!?) өрхийн орлого сүүлийн гурван жилд бараг нэмэгдээгүй, хуримтлагдсан инфляцийг давхар тооцвол харин ч бодит орлого нь буурсан. Ер нь ДНБ-нийг бүрдүүлэгч хөдөлмөрийн эзлэх хувийн жин ямар динамиктай байгааг судлаад үзмээр байгаа юм.

Ер нь инфляци гэдэг маань хийсвэр ойлголт. Тодорхой бараа үйлчилгээний  үнэ бүрийн жигнэсэн, дундчилсан нийлбэр юм. Гэхдээ инфляци хэдэн оронтой байхыг тодорхойлдог фундаменталь хүчин зүйлс бий л дээ. Инфляцийн учир шалгааныг мөнгөний нийлүүлэлтээр илэрхийлэгдсэн эрэлтээр бас нийлүүлэлт талаас тайлбарладаг.

Жишээ нь, талхны үнэ нэмэгдлээ гэж үзье. Тэгвэл худалдан авах талхны тоо цөөрнө. Хэрвээ хэрэглээгээ хэвээр үлдээнэ гэвэл бусад бараа үйлчилгээнийг хэрэглээгээ хязгаарлах хэрэгтэй болно. Тэхлээр тухайн өрхийн хэрэглээний бүтцээс маш их зүйл хамаарна. Баян чинээлэг айлын өрхийн төсөвт хүнсний зүйлийн хувийн жин бага харин ядмаг өрхийн төсөвт дийлэнхи хувийг эзлэдэг. Тиймээс инфляци чухам хэнд яаж нөлөөлөх тооцохын тулд хүн амын давхрага бүрт харгалзуулах ёстой юм.

Харин өрхийн орлого нэмэгдэх хирээр хэрэглээний бүтцийн өөрчлөлт гарна. Эл өөрчлөлт нь дэвшилт өөрчлөлт юм.

Гэхдээ мөнгө нь байхад нийлүүлэлт байхгүй, бидний үеийнхэн сайн мэдэх хомсдолын эдийн засаг гэж бий. Эрэлт нь байгаад байдаг бараа үйлчилгээ нь байхгүй. Сайдын цалин нэмэхийг ил зарлахаас айгаад байгаа учир шалтгаан энд байгаа юм шүү дээ. Эдийн засгийн хоцрогдсон бүтэц, уламжлагдсан хомсдолын тогтолцоонд асуудал байгаа. Эрэлт нь байхад нийлүүлэлтийг шуурхай хангаж чадахгүй байгаа эдийн засгийн бүтцийг л өөрчлөх хэрэгтэй. 20 жил өөрчлөөд өөрчлөөд хомсдолын эдийн засгийн тогтолцоо бүтцээс бид салж чадаагүй байгаа юм. Хомсдолын эдийн засаг: авилга, улс төржилт, хүнд суртал гм өнөөгийн бүтэл муутай олон зүйлийн тайлбар эндээс олдоно.

Тиймээс инфляцийн хүлээлтээс Сангийн сайд айж байгаа нь зөв. Цалин өснө гээд үнэ өсгөх, үнэ өснө гээд цалин нэмэх гэсэн эцэс төгсгөлгүй урвал. Миний ажиглаж байгаагаар инфляцийн хүлээлт нэгэнт л бүрдсэн бол үнэ заавал өсдөг болжээ. Монголбанкинд итгэхгүй байна гэсэн үг л дээ. Цалин нэмэгдэх нь үнийн өсөлтийг өдөөхгүй гэсэн баталгааг Монголбанк, Засгийн Газар өдий болтол гаргаж чадаагүй учраас Сангийн сайд нууцаар “олон нийтэд зарлахгүйгээр хийж байя гэсэн зарчим баримт”-лах юм байна. Энэ бол Монголбанк, Сангийн яам “импотент” гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн хэрэг л дээ.

Өнөөдөр Хэвлэлийн хүрээлэнд “Эдийн засгийн хөгжил ба хэвлэл мэдээлэл” сэдэвт ёслолын ажиллагаа болов.

Тус арга хэмжээнд оролцсон төлөөлөгчид болон эдийн засгийн асуудлыг хөндөн бичдэг сэтгүүлчидэд хандан УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал “Монголын эдийн засгийн зарим асуудлууд” сэдвийн хүрээнд  3 асуудлыг онцлов. Үүнд:

-          Баялагийн хараалд хэрхэн өртөхгүй байх

-          Эдийн засгийн мэргэшсэн институцийг хөгжүүлэх

-          Санхүүгийн зах зээл, санхүүгийн системийг хөгжүүлэх

гэсэн асуудлыг хөндөж, улмаар энэ асуудалд эдийн засгийн сэтгүүлчдийн хандах хандлага чухал гэв.

Эдийн засгийн асуудлаар мэргэшсэн сэтгүүлч бэлтгэх, эдийн засгийн хөгжилд хэвлэл мэдээллийн үүрэг, оролцоог нэмэгдүүлэх зорилго бүхий сургалт-мэдээллийн урт хугацааны хөтөлбөрийг Хэвлэлийн хүрээлэн, ОУ-ын донор байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлэхээр болсон бөгөөд одоогоор 40 гаруй сэтгүүлчид нэгдсэн клуб байгуулагдсан байна.

Mongolia Mining Report Q2 2010 – New Market Report Published New report provides detailed analysis of the Agriculture, Farming & Raw Materials market

Published on March 30, 2010 by Press Office (Companiesandmarkets.com and OfficialWire)
LONDON, ENGLAND

Mongolia was badly affected by the global financial downturn. As commodity prices crashed, state revenues dwindled and repayments on bank loans within the construction industry slowed down considerably. As the global markets make a tentative recovery, Mongolia is beginning to benefit from its rich indigenous resources. In addition to rallying commodity prices, Mongolia continues to benefit from renewed confidence from foreign investors following the approval of the Oyu-Tolgoi project. Increasing gold prices in particular, has made exploration for the precious metal popular and in January 2010 it was reported that Canadian based Jinshan Gold Mines Inc had signed a memorandum of understanding with Monnis International Inc, for the exploration and development of gold projects within Mongolia.
Цааш нь унших »