The concept of inclusive growth is gaining ground in the last few years.

SUMMARY OF PLENARY SESSION – BUILDING AN INCLUSIVE ECONOMY MODERATED BY: MR.AMARJARGAL RINCHINNYAM, FORMER PRIME MINISTER, MONGOLIA

SUMMARY OF PLENARY SESSION – BUILDING AN INCLUSIVE ECONOMY MODERATED BY: MR.AMARJARGAL RINCHINNYAM, FORMER PRIME MINISTER, MONGOLIA

July 14, 2016

Ladies and Gentlemen’s,

The concept of inclusive growth is “a very big umbrella”, so we were given guidance to keep the discussion within a scope of economic growth, income inequality, corporate social responsibility, citizen participation, multilateral trading system, economic integration between EU and ASEAN, special and differential treatment, landlocked, small and remote island economies.

Цааш нь унших

Бүс нутгийн том зах зээл бидний өмнө нээлттэй байна

УИХ-ын гишүүн, ММНБИ-ийн хүндэт гишүүн Р.Амаржаргалыг зочны хойморт урьлаа. Тэрээр Монгол Улсад нягтлан бодох бүртгэл, аудитын тогтолцоо шинэ тутам хөгжихөд голлох үүрэгтэй оролцсон юм.
-Монгол Улсад мэргэшсэн нягтлан бодох бүртгэлийн институтийн 20 жилийн ой тохиож байна. Аудитын тогтолцоо шинээр бүрэлдэж, хөгжөөд багагүй хугацаа өнгөрсөн байна. Энэ хугацаанд уг тогтолцоо таны төсөөлж байсан шиг сонгодог жишгээр хөгжиж чадсан уу. Та өнөөгийн хөгжлийн үе шат, түүний явцыг хэрхэн тодорхойлж байна вэ?
-Ний нуугүй хэлэхэд, сүүлийн чухам ямархуу янзтай үйл ажиллагаа нь явж байгааг нарийн сайн мэдэхгүй байна. Манайхан тодорхой түвшинд энэ байгууллагыг аваад л явж байх шиг харагддаг. Үүсгэн байгуулж байх тэр үед бол бүх зүйл нь харьцангуй шинэ байсан л даа. Нягтлан бодогч чинь мэргэшсэн байдаг юм байна гэсэн ойлголт анхлан гарч ирсэн. Үүнтэй ч манайхан өөрсдөө шинэ тутам танилцсан байх. Мэргэшсэн нягтлан бодогч нар чинь өөрсдөө өөрийн гэсэн институттай байдаг юм байна. Өөрийн гэсэн байгууллага байдаг юм байна. Энэ бол төрийн институт биш юм байна. Төрд бол хамаагүй юм байна. Өөрийн гэсэн мэргэжлийн нэг ийм институт байдаг гэсэн ойлголтыг цоо шинээр гаргаж ирсэн нь гол ач холбогдол нь тухайн үед оршиж байсан болов уу гэж боддог.
Тэр институт нь нягтлан бодох бүртгэлийн ерөнхий стандарт, мөрдөх ёстой гол арга замуудыг тодорхойлж өгч байх ёстой юм байна гэдэг нь тухайн үедээ бас л шинэ зүйл байсан. Нягтлан бодох бүртгэлийн мэргэжлээсээ гадна аудит гэж байдаг юм байна. Энэ чинь нягтлан бодохоосоо тэс өөр юм байна гэсэн ойлголт ч гарсан.Эдгээр нь бүхэл бүтэн тогтолцоо байдаг юм байна гэсэн дээрх ойлголт улам гүнзгийрч, үндсэндээ шинэ тогтолцоог эрчимтэй нутагшуулахаар дор бүрнээ л зорьцгоосон. Монголын мэргэшсэн нягтлан бодогчдын институтийн 20 жилийн ой тохиож байгаа. Ой гэдэг тэмдэглээд өнгөрөх зүйл бус дараа, дараагийн хөгжлийн зураглалаа тодорхойлох маш хариуцлагатай үе юм.
-Тэр үед хүмүүс хэрхэн хүлээж авч байсан бэ?
-Мэргэшсэн нягтлан бодогч гэдэг чинь тодорхой аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын түвшинд ажилладаг юм байна. Үүнээс доошоо ороод ирэхээрээ зүгээр л нягтлан бодогч гэсэн хэмжээнд явдаг гэдэг ч юм уу. Энэ бүхнийг л 1990, 1991 онд цоо шинээр байгуулж, гаргаж ирж байса. Нэгэнт ойлголт нь гарч ирж байсан болохоор тухайн үед эргэлзсэн хүмүүс байсныг үгүйсгэх аргагүй. Гэхдээ ерөнхийдөө нийгэм бол тухайн үедээ их сайхан хүлээж авсан л даа. Их, дээд сургуулийн багш нар ч дэмжсэн. Үүний үндэс нь Санхүү, эдийн засгийн дээд сургууль байгаа юм. Тухайн үедээ Эдийн засгийн коллеж гэсэн нэртэй байсан. Коллеж маань үүний суурь болсон. Коллежийн багш нар маань өөрсдөө энэ төрийн бус байгууллагын гишүүд нь болж, удирдах зөвлөлийгнь бүрдүүлж, цааш цаашаагаа явсан. Нэгэнт институтийг нь байгуулаад удирдах зөвлөлийг ажилд нь оруулаад цэгцлээд өгсөн болохор би үндсэндээ үйл ажиллагаанаас нь холдсон.

Цааш нь унших

НИЙГМИЙН БАЯЛГИЙГ ТЭГШ ХУВААРИЛЖ ЧАДААГҮЙ

УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалтай “Онцлох ярилцлага” буланд ярилцлаа. Тэрбээр гүйцэтгэх засаглалын түвшинд босоо удирдлагын тогтолцоог маш хүчтэй бэхжүүлэх шаардлагатай болохыг онцоллоо.

646A6165

-Ярилцлагаа дүгнэлт, ажиглалтаар эхэлье. Сүүлийн 25 жилийн ололт, уналтыг дэнсэлбэл сайн, саарын аль нь илүү байна вэ?
– Мэдээж, сайн нь илүү байсан. Ер нь өнгөрсөн хугацаанд яаж өөрчлөгдсөн нь нүдэн дээр ил байгаа. Ялангуяа тоон дүнгээр нь харвал үнэхээр бахдам үр дүн үзүүлсэн. Эдийн засгийн чанарыг илгэдэг нэг хүнд ногдох ДНБ бас үндэсний орлогын нэг хүнд ногдох хэмжээ зэрэг үзүүлэлт сүүлийн 25, наашлаад 10 жилд тогтмол өссөн. 10, 20, 60, 80 хувь биш. Дандаа нэг дахин, хоёр дахин бүр дөрөв нугалсан. Ингэхээр энэ бол гайхалтай үзүүлэлтүүд. Ер нь тоон дүнгээр, Монгол шиг эдийн засаг нь ийм богино хугацаанд хэд дахин өссөн улс дэлхийд тун ховор. Цаашлаад энэ өсөлт нь зөвхөн тоон дүн болоод зогсохгүй эдийн засгийн бүтцийг өөрчиллөө. Миний ярих дуртай нэг жишээ бий. Өмнө нь хөдөө аж ахуйн салбар манай эдийн засагт ямар үүрэг гүйцэтгэдэг байлаа. Монголыг хөдөө аж ахуйн орон хэмээн нэрлэдэг байсан. Дараа нь хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэрийн орон болох зорилт тавьсан. Төр, засгийн бодлого ч энэ зүг чиглэж байлаа. Гэтэл Монголыг тодорхойлж байсан хөдөө аж ахуйн эдийн засагт эхэлж буй жин өдгөө 12-13 хувь болж буурч байна. Мэдээж, абсолют дүнгээрээ, хөдөө аж ахуйн салбар өнгөрсөн хугацаанд өссөн л дөө. Харин харьцангуй дүнгээр энэ салбарын эдийн засагт эзлэх жин татарсан. Гэхдээ энэ шилжилт нь дэлхийн чин хандлага, зүй тогтол гарцаагүй мөн. Харин сэтгэл түгшээж буй нь тоон дүн ийн өндөр өсчихөөд байхад яагаад бид ийм урвагар байна вэ? Бүгдээрээ л нэг тийм дүнсгэр, урвагар, юм юманд сэтгэл дундуур байна. үүний шалтгаан нь юу вэ? Миний бодлоор, нэгдүгээрт, бид өнгөрсөн 25 жилийн хугацаанд өнөөгийнхөөс илүү хөгжил дэвшлийг хүлээж байжээ. Өөрөөр хэлбэл, бидний хүлээлт хэт өндөр байж. Хоёрдугаарт, энэ хүлээлтийн гол элемент болох нийгмийн баялгийг тэгш хуваарилж чадаагүй. Энэ нь нийгмийг бухимдуулж байна уу гэсэн бодол төрдөг.

Цааш нь унших

Блумбергийн ярилцах цаг

2016 оны 5-р сарын 11-ний өдөр Bloomberg TV Mongolia телевизийн “Блумбергийн ярилцах цаг” нэвтрүүлэгт оролцсоныг хүлээн авч үзнэ үү.

Монголын эдийн засгийн хөгжлийн шинэ алхам

2016 оны 4-р сарын 21-ний өдөр Санхүү эдийн засгийн дээд сургуулийн зохион байгуулсан “Монголын эдийн засгийн хөгжлийн шинэ алхам” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурлыг нээж хэлсэн үгээ та бүхэнд хүргэж байна.
Эдийн засгийн шинжлэх ухаан нь Монголд ямар хэм хэмжээнд, хэрхэн хөгжиж байгаа талаар өөрийн байр суурийг илэрхийлж цаашид эрдэмтэн судлаачид, оюутан багш нар юун дээр анхаарах ёстой талаар өөрийн бодлыг хэллээ.