Итгэлцэл эдийн засгийн категори

Итгэл итгэлцлийн харилцаа анхааралд өртдөг боллоо.

Эдийн засгийн неоклассик сургаалд байгаагүй энэхүү ойлголтыг институциональ эдийн засгийн чиглэлд идэвхтэй ашиглаж, өнөөгийн төвөгтөө зарим асуудлын учир начрыг тайлах гэж оролдож байна.

Итгэлцлийн харилцаа нь төрөл бүрийн булхай, завшаанч байдлаас урьдчилан сэргийлэх, хоршил нэгдэлчлэлийн төлөв шинжийг тодорхойлох, трансакцийн зардлыг буруулах гм олон хүндрэлийг шийдэхэд тодорхой үүрэг гүйцэтгэж байгаа нь ойлгомжтой юм. Энэ утгаараа эдийн засгийн хөгжлийг тодорхойлогч хүчин зүйл болсон гэж үзэж болно. Ялангуяа, системийн харилцаа нь бүхэлдээ нуран унаж, шинээр бүрэлдэн зохион байгуулагдах зовлонт энэ үед итгэлцлийн харилцаа онцгой үүрэг гүйцэтгэх тухай судлаачид бичиж байна.

Итгэлцэл түүний тодорхой илрэл, хэлбэрийг судлах нь чухал боловч амаргүй юм. Учир нь уг ойлголт нь олон талт, дан ганц эдийн засгийн шинжлэх ухаан барахгүй. Итгэлцлийн асуудлыг философи, улс төр судлал, социологи, үйл хөдлөл гм шинжлэх ухаанд эртнээс, илүү гүнзгий хэлэлцэгдэж байсан хэдий ч эдийн засгийн шинжлэх ухааныг хамруулсан нэгтгэсэн дорвитой судалгаа одоо ч алга байна. Магадгүй хамгийн ярвигтай асуудал нь итгэлцлийн харилцааг хэмжих хэмжүүр нь ойлгомжгүй учраас хэрэглэгчдийн, үйлдвэрлэгчдийн итгэлийн индекс гм маш энгийн санал асуулгын дүнгээр дүгнэх гэж оролдож байна.

Цааш нь унших

Элит сургуулиуд

Дэлхийн эдийн засгийн форумын судалгаанаас:

Дэлхийн шилдэг 200 их сургуулийн дотор АНУ(92) Британи(17) Канад(15) толгой цохиж байгаа хэдий ч тухайн улсын нийт сургуулиуд топ сургуулиудад эзлэж буй хувийг харьцуулахад Гонгконгийн 4 их сургууль 18.2, швед 8.7, британи 6 хувь эзлэж байна.

Шилдэг 500 их сургуульд мөн л АНУ, Британи тэргүүлж байгаа ч улсаар нь ангилахаар Гонгконгийн их сургууль(6 сургууль буюу 27.3 хувь) тэргүүлж, ардаас нь Швед(9 сургууль буюу 19.9 хувь) оржээ. Шилдэг 1000 их сургуульд АНУ-ын 274, Британийн 79  их сургууль багтаж байгаа ч улсаар нь жагсаахаар Британи(27.7 хувь) тэргүүлэн Гонгконг(27.3 хувь), Швед(23.9 хувь) удаалсан байна. 

Өөрөөр хэлбэл Гонгконгийн элсэгч дэлхийн 200 шилдэг сургуульд элсэх магадлал 18.2 хувь, шилдэг 500 элсэх магадлал 27.3 хувь байна.  Шведийн төгсөгч дэлхийн шилдэг 200-д элсэх магадлал 8.7 хувь, 500 элсэх магадлал бараг 20 хувь, шилдэг 1000 элсэх магадлал 23.9 хувь байна.

Энэ үзүүлэлт нь тухайн улсын эдийн засгийн хөгжлийн динамиктай уялдсан нь илт юм. 

Хятадын 43 их сургууль топ 1000 багтсан хэдий ч улсдаа эзлэх хувь нь дөнгөж 2 хувь байна. 

Дэлгэрэнгүйг эндээс сонирхоорой: https://www.weforum.org/agenda/2017/05/which-countries-provide-their-citizens-with-the-best-higher-education/

Авлига Mонголд

Авлигын талаарх иргэдийн хандлагыг эргэцүүлэхэд сонирхолтой зүйл ажиглагдана.

1990-ээд оны үед Монголын нийгэм шинэ тогтолцооруу шилжих гэж завгүй байлаа. Бөөн бөөн боломжууд гарч, шинээр бүрэлдэж буй зах зээлийн эдийн засаг үр ашиггүй төрийн өмчөөс хувийн хэвшлийн тогтолцооруу шилжихийг шаардаж байв.

Шилжилтийн энэхүү үйл явцыг хэрэгжүүлэхдээ коммунист гэгдэж байсан орон бүр нийгмийн бүх салаа мөчир, түвшиндээ алдаж эргэж буцаж байсан даг. Авлигын хэргүүдийн талаар хэвлэл мэдээллээр удаа дараа гарч байсан ч иргэд нэг их ойшоохгүй, тайвнаар хүлээн авч байсан. Нэг хэсэг нь амьжиргаагаа залгуулахын төлөө зүтгэж байсан бол нөгөө нь шинээр үүссэн боломжуудыг ашиглах гээд завгүй байв. 1990-ээд онд нийгмийн сэтгэл зүйг зовоож байсан асуудлыг харвал голдуу амьжиргааны түвшин доройтсон, боловсрол муудсан, ажилгүйдэл нэмэгдсэн зэрэг байлаа.

Цааш нь унших