Amarjargal Foundation Blog

News.mn Ярилцлага

Ерөнхий сайд С.Баяр томоохон орд газруудыг төрийн мэдэлд бүрэн авахаа мэдэгдсэнээс хойш нэг хэсэг чимээгүй байсан. Харин одоо “үүц”-ээ дэлгэж эхлэх нь шиг байна. Зарим нэгний шүүмжлээд байгаачлан энэхүү “сонгуулийн кампанит ажил”-ын талаар та ямар байр суурьтай байна вэ?

Зарчим нь юу юм бэ гэдэг асуудал байгаа юм л даа. Үндсэн хуулинд “Газрын хэвлий дэх баялаг бол нийт ард түмний өмч” хэмээн заасан байдаг. Тийм учраас энэ өмчөөс ард түмэн шууд ба шууд бус замаар хүртэх ёстой. Тэдэнд чухам яаж хүртээх вэ, ямар арга механизм байх вэ гэдэг дээр мэргэжилтнүүд санал бодлоо дэвшүүлж, хууль ёсны дагуу хэлэлцэх ёстой байгууллагуудаар нь хэлэлцүүлж байж энэ ажил биеллээ олно байх аа. Үүнтэй холбоотойгоор хоёр санаа байна. Ийм том асуудлыг шийдэхдээ улс төрийн намуудын зөвшилцлөөр шийдвэрлэх зайлшгүй шаардлагатай.Монгол Улсыг шинэ зуунд авч явах томоохон төслүүдийн тухай ярьж байгаа учраас нэлээд сүрхий хэл амаа ололцож байж, бүх ашиг сонирхлын элементүүдийг нэгтгэн санал бодлоо хуваалцаж байж нэгдсэн шийдвэр гаргах ёстой гэж бодож байна. Түүнээс биш хэнийгээ оруулах вэ, яаж хуваарилах вэ гэдэг чинь нэг их сонирхолтой асуудал биш шүү дээ. Бид чухам юу хүсээд байгаа юм бэ, түүнийгээ ойлгоё. Энэ бүхнээ цэгцэлчихсэн хойно яах эсэх нь мэргэжлийн хүмүүсийн асуудал шүү дээ. Маргашгүй зарчим гэж бий. Уг зарчим бол ярилцлагын эхэнд дурдсан зүйлсээс урган гарч ирж байгаа юм. Энэ асуудлыг сонгуулийн шоу болгож болохгүй. Дэндүү том асуудал, дэндүү их ач холбогдолтой. Үүнийг дөрвөн жилийн цонхоор юм уу, эсвэл хэдхэн сарын дараа болох гэж буй сонгуулийн нүдээр хардаг асуудал биш. Тийм учраас маш нухацтай бодож, сонгуулийн шоу болгохгүй байх тал дээр ажиллах ёстой л гэж бодож байна.

-Өнгөрсөн хугацаанд Тавантолгойн орд газраас жирийн иргэд байтугай Засгийн газар ашиг хүртсэн нь юу л бол. Гэтэл хувь хишиг хүртээнэ гэж юу яриад байгаа юм бол оо? Цааш нь унших »

Монголын эдийн засгийн бодит секторын талаар өнөө болон урьд өмнө төрөл бүрийн судалгаа хийгдэж байсан ч бүгдийг нь нэгтгэн нэг дор ангилан цуглуулсан нь үгүй билээ. Амаржаргал сангаас энэ чиглэлээр хийгдсэн судалгааг нэгтгэн энэ сайт дээр байрлуулан нийтийн хүртээл болгох ажил эхлүүлж байна. Энэхүү санаачлагыг дэмжин өөрийн болон өрөөлийн судалгааны хамгийн чанартай бодитой гэсэн ажлуудыг бидэнд ирүүлнэ үү. Гадаадын эрдэмтэд олон улсын байгууллагуудын ажил ч эх хэлээрээ байж болно. Хэрэв PDF файлд хөрвүүлэн realsector@amarjargal.org хаягаар илгээвэл бидний ажилд нэн тустай байх юм.

Таныг хүндэтгэсэн

Р.Амаржаргал

Дэлхийн эдийн засгийн байдлын талаар тааламжгүй мэдээ тасрахгүй ирэх боллоо. Санхүүгийн зах зээлийн хямрал нь эдийн засгийн бодит секторын хамран улмаар дэлхийн эдийн засгийг бүхэлд нь ганхуулж эхлэв бололтой. АНУ-ын эдийн засаг хямралд автагдаж бусад эдийн засаг ухарч эхэллээ.

АНУ-ын болон өндөр хөгжилтэй орнуудын эдийн засаг хямралд орсон эсэх, орсон бол шинээр хүчирхэгжиж байгаа Хятад, Энэтхэгийн эдийн засагт энэ нь хэр нөлөөлөх, санхүүгийн секторын доргион эдийн засгийн бодит секторт хэр хохирол учруулах болон энэ нөхцөлд Төв банк болон Засгийн газрууд ямар нэгэн арга хэмжээ авч чадах эсэх  нь Глобаль эдийн засгийн байдлыг тодорхойлох юм.

аудио хувилбар [audio:WEP20080218.mp3]

Цааш нь унших »

Эх сурвалж: Нийгмийн толь сонин, 2007.12.27 №306, 3007 [398,399]
Улс орны хөгжлийн талаар сэтгүүлч О.Сэлэнгэтэй хийсэн ярилцлага.

Манай улс нэг үеэ бодвол харьцангуй сайн хөгжиж байгаа боловч өрөөсгөл зүйл бас л ажиглагддаг. Үүнтэй та санал нийлэх үү?

Манай улс орны хөгжил урьд өмнөхөө бодвол ахиад байна л даа. Энэ чинь баярлууштай зүйл шүү дээ. Ололт байна. Тэр ололтоо олж харж чаддаг байх ёстой. Хэзээ бид өмнө нь ийм байлаа. Аль ч талыг аваад үзсэн. Улс төрийн салбар ч тэр, ард түмнийхээ эдэлж байгаа эрх чөлөөг үз. Урьд өмнө нь байгаагүй түвшинд хүрсэн. Тухайлбал, санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлдэг боллоо. Энэ эрхийнхээ дагуу хэлсэн ярьсан зүйл ямар нэгэн байдлаар төрийн шийдвэр гаргадаг институдэд хүрч, тусгалаа олдог боллоо. Тэгэхээр энэ бол ололт. Мөн эдийн засгийн салбарыг аваад үзвэл бас л ялгаа байхгүй, ард түмний аж амьдрал, ахуй байдал нүдэнд харагдахуйц хэмжээнд дээшилж байна. Нийгмийн салбарт мөн л их өөрчлөлт гарсан. Эрүүл мэнд, соёл урлаг гээд бүх л салбарыг аваад үзэхэд тэр шүү дээ. Кино урлаг ч хөгжиж байна. Биеийн тамир, спортын салбарт ч гэсэн нааштай өөрчлөлтүүд гарсан. Энэ бүхний үр дүнд онцолж хэлэх зүйл бол ард иргэдийн ухамсарт сэтгэлгээнд томоохон өөрчлөлт гарсан. Тэгэхээр 17 жилийн өмнөх ардчилсан хувьсгалын үр дүн өнөөдөр биелэлээ олж бас эхэлж байгаад сэтгэл жаахан өег байгаа юм. Үүнийгээ бас цөмөөрөө мэддэг, хардаг, үнэлж чаддаг баймаар юм шиг. Гэхдээ л болохгүй, бүтэхгүй зүйл их бий. Үүнийг бүгд мэдэж байгаа. Би саяхан Дэлхийн банкнаас гаргасан улс орны эдийн засгийн судалгааг үзлээ. Өнөөдөр үүнийг уншиж, үзсэн хүн олон байгаа байх. Дэлхийн гол гол улс орнуудыг эдийн засгийн хөгжлийн түвшингөөр нь хэн нь хаана явна вэ гэдгийг гаргаад ирсэн байгаа юм. Ингээд эдийн засгийн хэмжээгээр нь аваад үзвэл нэгдүгээрт АНУ орсон байна. 12.3 триллион ам.доллараар. Хоёрт Хятад байна. Энэ орныг аваад үзэхэд 5.3 триллион. Ингээд цаашаагаа Япон, Англи, Герман, Европын холбоо гээд яваад өгч байгаа юм. ОХУ гэхэд нэлээн хойгуур 1.6 триллион ам.долларын эдийн засагтай байх юм. Үүнээс Монгол чухам ямар байна вэ гээд харьцуулж үзлээ. Тэгэхээр бид чинь их амбицтай хүмүүс шүү дээ. Их том зүйлтэй харьцуулдаг, ойр зуурын юмыг нэг их авч хэлэлцдэггүй. Тиймдээ ч АНУ-тай харьцуулж үзлээ. Худалдан авах чадвар гэх үзүүлэлтийг харвал ДНБ манайхаас даруй 1847 дахин илүү байна. Хятад гэхэд 796, Орос 253, Англи 283, Вьетнам арай гайгүй 26 дахин илүү байх юм. Энэ бол манай өнөөгийн бодит байдал. Өсөөд өсөөд, хөгжөөд хөгжөөд л ийм л хэмжээнд байна. Тэгэхээр энэ тоонуудыг харж байхад ерөнхийдөө бидний өмнө ямар зорилт тулгамдаад байна. Ямар том том сорилтууд гарч ирж байна, юу юу шийдэх ёстой нь дэндүү тод харагдаж байна гэж би хувьдаа ойлгож байна.

Цааш нь унших »