Эдийн засгийг тогтворжуулан улмаар тогтвортой хөгжүүлэх асуудалд: цөөн санаа

Ойрын зорилт – эдийн засгийн үндсэн тэнцвэрийг бүрдүүлэн, тогтвортой өсөлтийг хангах.

  1. Макро тогтвортой байдал эдийн засгийн өсөлтийн хөрс болно.
    1. валютын ханш, хэрэглээний зах зээлийг тэнцвэржүүлэн зохистой хүлээлт үүсгэх
      1. капитал зугтахаас сэргийлсэн цогц арга хэмжээ нэн даруй авах
      2. гадаад худалдааг төгрөгөөр хийх бололцоо бүрдүүлэх: своп
    2. дотоод зах зээлээ хамгаалах зохих хэмжээний протекционизм хэрэгжүүлэх,
    3. хөдөлмөрийн зах зээлээ ориентир болгон шийдвэр гаргах
      1. Хэрэглээний болон ипотекийн зээлийн хүүг бууруулах: алслагдсан орон нутагт ипотекийн зээлийг хүүхдийн тоотой уялдуулах
      2. хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тууштай нэмэх: ажиллах хүчнийг чанарт анхаарал хандуулах
      3. хүнсний ногоо тарихад газар олгох
    4. мөнгөний болон сангийн бодлогын уялдааг хангах механизм бүрдүүлэх: магадгүй макро болон хөгжлийн асуудал хариуцсан тэргүүн шадар сайдтай болох
    5. дампуурлын тухай хуулийг бүрэн ашиглах,
    6. Төсвөөс санхүүждэг паразит шинжтэй аж ахуйн нэгжийн бизнесийг халах: ялангуяа нийгмийн халамжийн салбарт.

2. Хөгжлийг түрэх институт үүсгэх бэхжүүлэх

  • өмчийн эрхийг хамгаалах, хэлцлийг хүчээр хангах маш тодорхой эрх зүйн орчин нэн яаралтай бүрдүүлэх: ажил хийлгээд мөнгийг нь өгдөггүй байж огт таарахгүй
  • татварын багц хуулийг батлан мөрдөх
    • ЭША, судалгааг татвараас чөлөөлөх
  • төслийн санхүүжилтийг өргөн нэвтрүүлэх: салбарын бодлого нь урт хугацааны хөнгөлттөй зээл, төслөөр дамжин хэрэгжих
  • санхүүгийн зах зээлийг либералчлах, татварын онцгой нөхцөл бүрдүүлэх: merger, acquisition дэмжих
  • Нийгэмд эв эе толерант уур амьсгал бүрдүүлэх
  • төр засаг хариуцлагаа, үйл ажиллагааны алдаа дутагдлаа хувийн сектор бусдад тохохоос шийдвэртэй татгалзах, бүрэн халах: ямар нэгэн шатандаа аль нэгэн дарга шийдвэр гаргасан л байгаа
  • хөдөлмөрийн харилцааг шинэ шатанд гаргах: үр ашиг шударга зарчимч байдал: ер нь бол хулгаач нар төрийн ордон, яам тамгийн газар биш шоронд суух ёстой.
  • оюун өмчийн чиглэлд сэнхрүүлэх гэгээрүүлэх чиглэлийн ажлыг системтэй явуулах
  • сайд дарга нарыг томилохдоо: салбарын онцлог гэж байдаг гэдгийг анхаарах жишээ нь, бөөний худалдаа жижиглэнгээс өөр, малын туувар үр тариа тарихаас өөр гэх мэтчилэн анхаарах

Ер нь бол Эдийн засаг нам дамжсан олигарх, номенклатурын хяналтад бүрэн шилжсэн дээ. Нийгмийн үнэлэмж эрс доройтож бараг ёроолдоо хүрсэн дээ.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

SUMMARY OF PLENARY SESSION – BUILDING AN INCLUSIVE ECONOMY MODERATED BY: MR.AMARJARGAL RINCHINNYAM, FORMER PRIME MINISTER, MONGOLIA

SUMMARY OF PLENARY SESSION – BUILDING AN INCLUSIVE ECONOMY MODERATED BY: MR.AMARJARGAL RINCHINNYAM, FORMER PRIME MINISTER, MONGOLIA

July 14, 2016

Ladies and Gentlemen’s,

The concept of inclusive growth is “a very big umbrella”, so we were given guidance to keep the discussion within a scope of economic growth, income inequality, corporate social responsibility, citizen participation, multilateral trading system, economic integration between EU and ASEAN, special and differential treatment, landlocked, small and remote island economies.

We had two keynote speakers:

  • Bert Hoffman, Country director for China, Mongolia and Korea, east Asia and pacific region, World Bank group – Talked about the changes in composition of growth, productivity slow down in overall and as result – less investment demands despite loosen monetary policy, and very low interest rates. He also mentioned education, R&D, business climate, rapid reduction of poverty as forces, among others, that affecting the inclusive growth.
  • Ito Masatoshi, Chair of committee on Asia and Oceania, Keidanren (Japan business federation), Chairman of the board, Ajinomoto co., Inc. stressed an importance of international environment for free and open trade including trilateral relations and cooperation of NorthAmerica, Europe and Asia. He strongly advocated for trans pacific free trade and possible FTA between Japan S.Korea and China. He also mentioned the role of PPP, social and cultural factors for promoting inclusive growth.

Three panelists:

  • Rafael Goue, Chairman, consumer finance and non-banking financial institutions, General manager of euracific strategies – highlighted the issue of financial inclusion, in this regard, the role of NGO type of non-banking institutions. The role of communication technology development, big data, strengthening of regulatory framework in order to facilitate the microfinance were also addressed.
  • Yolanda Fernandez Lommen, Country director for Mongolia, Asian development bank – saw a weak transport infrastructure as a key factorwhich holds back the inclusive growth, and messaged to look for drivers of growth which do not dependon transport infrastructure, such as services.
  • Batsukh Galsan, Chairman of Board of directors, OyuTolgoi llc – highlighted the key challenges for small, landlocked countries. The role of corporate and social responsibility was demonstrated in the case of OT.

During Q&A, there were issues raised on inclusive institutions, SME and interest rate, technology and private sector.

In general, I would say that it was a very lively, provoking session and I want to thankall of speakers, panel , and audiencefor active participation.

Ladies and gentlemen’s,

The concept of inclusive growth is gaining ground in the last few years. Academicians are debating on theoretical aspects such as direct relationship between stability of society, individual freedom and inclusive economic growth. It is more and more clear that land, education, technology, innovation, SME are the key drivers of inclusive growth. Corruption, poverty, unemployment are anti-forces. Fundamental dilemmas of inclusive growth, such as inner vs. outer, economic vs. social, individual vs. community are still in needto be addressed in terms of practical application. I personally do believe that inclusive growth means going far beyond the welfare, it is an interaction of all components in order to create a new synergy. The vision for inclusive growth should be considered in the stages of designing the policy, delivering it, and sharing the output. Inclusive growth is economic growth that creates opportunity for all segments of the population and distributes the dividends of increased prosperity, both in monetary and non-monetary terms, fairly across society.

In practical terms, the expected outcomes of the session were:

  • Acknowledge the important role of Asian and European businesses including SMEs, in contributing to the inclusive growth of economy;
  • Recognize the untapped potentials in investment and trade between two continents;
  • Deliver the message to the business leaders and policy makers to reduce the income inequality;
  • Point out the challenges, that landlocked and small remote island economies face;
  • How to build inclusive economies, that upgrade the living standards;

In conclusion of the discussions, we recommend to consider following points:

  • Ensure that the developing nations’ economic benefits such as unimpeded access and favorable condition for transit countries from political and economic union
  • Stress the central role of the wto in setting global trade rules, administering a rules-based multilateral trading system and enhancing the rule of law.
  • Welcome the positive outcomes of the tenth wto ministerial conference held in Nairobi in 2015. Advancing negotiations on remaining Doha issues and addressing in the wto the other issues of importance to today’s global economy that would bring significant economic results.
  • Create conditions that the corporate social responsibilities of multinational corporations contribute to the community and regional development and assist SMEs;
  • Establish   stable   macro-economic   frameworks   that   encourage   and   facilitate   trade   and investments, commit to further liberalization of economies, fight protectionism and refrain from policies that impede free flow of trade and investments;
  • Ensure coherence between parallel trade initiatives, work towards the adoption of global standards, as well as promoting the harmonization and mutual recognition of technical regulations and standards in order to prevent regulatory divergences;
  • Ensure the respect and effective protection of intellectual property rights at a global level, facilitate business-to-business cooperation and transfer of technology;
  • Commit to reinforce joint efforts in fighting infringements of intellectual property rights, including in particular the online counterfeiting and piracy.
  • Strengthen dialogues among the civil society, private sector, government and multilateral institutions.
  • Ensure transparency and the rule of law in order to prevent and fight corruption.
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

ЗӨВ БОДЛОГО – ЗӨВ УЛС ТӨР

ЗӨВ БОДЛОГО – ЗӨВ УЛС ТӨР

Саяхан, нэг хэлэлцүүлэгт уригдаж төрийн бодлогын залгамж чанарын тухай ярих болов. Манайхан л болсон хойно ярианы сэдэвт захирагдана гэж юу байхав. Төрийн бодлого гэсэн илүү өргөн сэдэврүү хальтран орлоо.

Нэвтрүүлгийн явцад миний бие тасралтгүй хувьсан маш түргэн өөрчлөгдөж буй нөхцөлд төрийн бодлого, түүний залгамж чанар гэж юу болох, яаж илэрч, өөрчлөгдөж байгаа, төрийн бодлогын залгамж чанарыг ямар механизм хэрхэн хангадаг, түүн дотор албан болон албан бус механизмыг хэрхэн ойлгох, хэрэглэх, залгамж чанарыг тээгч ямар субъект байх, тэр дотроо төрийн албан хаагчид, улс төрчдийн үүрэг функц юу байх, төрийн бодлогын залгамж чанар чухам хаана, юун дээр, ямар асуудалд байх ёстой зэрэг тухайн үед санаанд орсон, цөөн хэдэн асуудал хөндсөн юм.

Яваандаа, төрийн бодлогын залгамж чанарыг хангах үүрэгтэй төрийн албан хаагчдын тухай эргэн хөндөх ёстой гэж бодож явсан бөгөөд одоо уншигч тантай зарим нэгэн санаа бодлоо хуваалцъя.

——-000———

  1. Улс төрөөс зугтах аргагүй болжээ. Уул нь зугтаад нуугдаад байх зүйл эхэндээ байгаагүй л байх. Харин өнөөдөр тэгтлээ олны эгдүүцэл дургүй хүргэж буй улс төр нь гажигтай, нэг л буруу яваад байгаа бололтой.  Жишээ нь, улс төр нь алдаатай буруу бол төрийн алба гажиж, улмаар  төр нь тун сул доройтно. Төрөө эрхэмлэн дээдлэх дуртай, уламжлалтай монголчууд сул дорой төр байгаагийн учир шалтгааныг зөв улс төр мөрдөхгүй байгаатай холбон тайлбарлаж байгаа юм.
  2. Норматив талаас, улс төр ба төрийн бодлого хамтдаа, цогц, нягт уялдаа бүхий л явах ёстой. Аль нэг нь эвдрэн гажих нөхцөлд цогц чанар алдагдаж, тогтолцоо нь бүхэлдээ гацан, төрийн дархлаа ч эрс доройтодог. Нөгөөтээгүүр, төрийн бодлогыг хэрэгжүүлэх үүрэгтэй албан хаагчид, аль нэгэн хүчний улс төрийн явцуу эрх ашигт үйлчлэх учиргүй. Гэхдээ тэд сонгуулийн дүнгээр бүрэлдэх засгийн газраас ангид байна гэж байхгүй, салгах ч аргагүй.
  3. Өнөөгийн нөхцөлд төрийн бодлого нь сонгогчдын  хүсэл тэмүүллийг гүйцэлдүүлэх улс төрийн зорилго бүхий орчинд оршино. Тэр хүсэл тэмүүллийг олж харсан, зөв тодорхойлон, итгэл олсон улс төрийн хүчин сонгуульд ялах учиртай. Харин энд нэг асуулт үргэлж гарч ирж байдаг: сонгогч ард олны хүсэл тэмүүлэл дандаа зөв үү? Гунигтай гашуун түүх тун ч зөндөө тохиолдсон гэдгийг дурдаад өнгөрье.
  4. Төрийн бодлогыг түмнээсээ мандат авсан хүмүүс тодорхойлон манлайлан хэрэгжүүлэх ёстой. Сонгуульд ялсан нам нь засгийн газраа байгуулан, манлайлах (халтуурдах биш) үүрэгтэй сайд нараа тодруулан тохоон томилж, тэд нь зүг чиглэлийг зааж, төрийн албан хаагчидтайгаа хамтран бодлогоо хэрэгжүүлэх арга загвар, механизм боловсруулах учиртай. Төрийн албан хаагчид улс төрийн зорилго зорилтыг ажил хэргийн, үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, хэрэгжүүлэх заавар журам, дүрэм аргачлал болгох ёстой.
  5. Зөвшилцлийн ардчилал төрийн албыг хүчгүйдүүлдэг, сулруулдаг бололтой. Ямар ч гэсэн сүүлийн 25 жилийн туршлага ийм дүгнэлтэд түлхэж байна.
  6. Ард иргэдийнхээ болон улс орны өмнө хариуцлагаа хүлээх үүрэгтэй улс төрийн нам нь “хэн нь илүү популист вэ” уралдаанд оролцон явах юм. Тэд улс орныг хөгжүүлэх бодлого хэрэгжүүлэх бус сонгогдох гэсэн цорын нэг л зорилготой.
  7. Арай тулахтай байх ёстой намууд нь сөрөг санал цуглуулах, эсэргүүцсэн, хараар л будахаас өөр ажил мэдэхгүй, чадахгүй улс төрийн намуудад орон зайгаа алдах янзтай байна. Сонгуулийн мажоритар систем 2 том намыг давамгайлуулдаг хэдий ч савлахаар тун ярвигтай гэдгийг анзаарах ёстой юм.
  8. Хэрэг дээрээ төр гэдэг нэрийн ард нуугдаж буй намууд дандаа хувааж, задалсан, эвдэлсэн, үймүүлсэн, бужигнуулсан үйл ажиллагаа явуулж байна.  Нэгтгэх чадвартай улс төрийн нам, улс төрч гараад ирэх болов уу гэхээр “намайг л баяжуулах юм уу гэж” гэж асуух юм.
  9. Төрийн албыг улс төрөөс, улс төрчдөөс ангид байлгана гэж зөндөө ярилаа. Ангид гэдгээ ч сайтар ойлгохгүй, ойлгохыг ч хүсэхгүй нэг хэсэг улс төрчид байна. Ангид гэхээр сонгогдсон намын эсрэг ч юм шиг, хамтран ажиллахгүй байх ч юм шиг мушгин, сонгууль болгоны дараа төрийн албыг бүтцийн өөрчлөлт нэрийдлээр бужигнуулж өөрийн намын гишүүд, дэмжигч, нутгийнхан, хамаатан ах дүүсээ голдуу ямар нэгэн сонгон шалгаруулалтгүй “үүрэг гүйцэтгэгчээр” томилсоор ирлээ.
  10. Сонгуульд нэгэн нам ялахаар л яам агентлагийн түшмэд бүгд өөрчлөгддөг, асуудлыг мэдэх мэдэхгүй шинэ хүн “дадлага” хийхээр ирээд нэгэн хугацаанд сурдаг, сурдаггүй хэдэн товариш өөрийнхөө бөгөөд ерөөлийнхөө цагийг барсаар, төрийн ажил гацсаар дараачийн сонгуулийн нүүрийг үздэг нэг иймэрхүү гунигтай гэхээс илүү гамшигтай, хорлонтой байдал үүсчхээд байна. Мөн түүнчлэн богино хугацаанд төрийн албанд очигсод албан тушаалаа урвуулан ашиглах сонирхолтой байдаг гэдгийг одоогийн практик харуулсаар байна.
  11. Өнөөгийн түүхэн нөхцөл – нэгтгэгч, шударга улс төрийн хүчнийг хүсэн хүлээж, хайж байна. Сонгогдсон засаг ёс зүйтэй, эрхэм дээд зорилготой, ажил хэргийн мэдлэгтэй байх ёстой юм. Төрийн алба мэргэжлийн өндөр боловсролтой, ёс зүйтэй, хүмүүнлэг зэрэг олон талын шалгуурыг хангасан байх ёстой. Боловсролын төвшин, эзэмшсэн мэргэжил, туршлага гэсэн шалгуураас гадна бусдыг хүндлэх, хүмүүнлэг, чигч шулуун, шударга, үнэнч зэрэг хүний зан чанарыг товойлгох чадвартай тогтолцоо үгүйлэгдэж байна. Монгол төрийн алба хаагч – “төрийн хар хүн” – маш өндөр эрдэм чадалтай, цэвэр шударга, үнэнч, ажил хэрэгч, зарчимч болтол өдий бололтой.  Бэлэн зэлэн юм даанч алга.  Сонгон шалгаруулалтын өнөөгийн тогтолцоо үр дүнгээ өгөхгүй байна.
  12. Улс төрийн энэхүү шаардлага, эрэлт хэрэгцээг төрийн албан хаагчид мэдрэх, ойлгох, ухаарах ёстой. Учир нь тэд эрх баригчдын бодлогыг хамгийн үр ашигтай зохистой хэрэгжүүлэх үүрэгтэй юм.
  13. Улс төрчид, төрийн албан хаагчид нэг баг болон хөтлөлцөөд явдаг тохиолдол өнгөрсөн 25 жилд бараг үгүй л дээ. Тиймээс сонгуулийн дараа засаг, дарга нар солигдон боловсон хүчний “газар хөдлөлт” болдог. Энэ хоёр хамтарч сурах хүртэл, төрийн албан хаагчид улс төржихөөс ангижиртал хөгжил дэвшлийн талаар мөрөөдөх ч хэрэггүй бололтой. Тиймээс төрийн албыг ном ёсонд нь оруулах нь өнөөгийн түүхэн зорилт.
  14. Улс төрч, төрийн албан хаагчийн үнэлэмж, эрхэм зорилго, зорилт нэг, нэгдмэл ойлгомжтой нөхцөлд бид урагшлана.
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Өргөжүүлэх санаа 20160711

Шинэ засаг “хоолойд нь тулсан” асуудлыг шийдэхдээ тогтвортой хөгжлийг орхигдуулах ёсгүй бөгөөд давхар шийдэж явах учиртай. Үүнийг зах зээл дангаараа шийдэхгүй учраас төрийн оролцоо ямар агуулга хэлбэртэй байхыг сайн тунгаах ёстой юм.

Манай улс төрийн систем нь төлөөллийн ардчилал, өөрөөр хэлбэл, нэн даруй ашиг хожоо хэн санал болгоно түүнд л саналаа өгнө. Ийм нөхцөлд урт хугацааны хөрөнгө оруулалт, тогтвортой хөгжлийн бодлого хойш тавигдана.

Ер нь ардчилал алс ирээдүйг харсан урт хугацааны бодлого хэрэгжүүлэх чадваргүй бололтой. Өнөөгийн улс төрийн институтүүд сайндаа л 4 жилийн мөчлөгөөс хөндийрч чадахгүй байна.

Иймээс улс төр, эдийн засгийн цоо шинэ систем хэрэгтэй, шилжилт хэрэгтэй. Жишээ нь, тодорхойлолтоороо байгаль орчинд ээлтэй шийдэл хайхад түлхдэг сангийн, мөнгөний, нийгмийн бодлого хэрэгтэй.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail